#PoznajPKP

Bramy
do miast

Z inwestycjami PKP S.A. wiąże się nie tylko poprawa jakości obsługi pasażerów na dworcach. Dzięki prowadzonym modernizacjom zabytkowe obiekty odzyskują dawną świetność, stając się ponownie wizytówkami miejscowości, w których się znajdują, i swoistymi „bramami do miast”.

Jest ich ponad 630, a 90 proc. z nich stanowią budynki zarządzane przez Polskie Koleje Państwowe. Znajdują się w największych polskich aglomeracjach, ale także w niewielkich miejscowościach. Obsługują miliony podróżnych rocznie, ale też służą niewielkim społecznościom. Są i zabytkowe, pełne interesujących detali architektonicznych, i nowoczesne, w których zastosowano najnowsze rozwiązania proekologiczne. Wśród dworców, bo o nich mowa, zabytki stanowią ponad połowę wszystkich obiektów (ok. 200), które modernizowane i budowane są obecnie przez PKP S.A. Prace przy takich obiektach są prowadzone pod nadzorem konserwatorów zabytków, a wiele elementów, np. wykończenia, odtwarzanych jest na podstawie rycin, zdjęć, pocztówek, dawnych planów i innych materiałów. Efekty możemy dziś zobaczyć, będąc np. w Białymstoku, Pruszkowie czy Chojnowie.


Skąd się wziął
dworzec?

Słowo dworzec jednoznacznie kojarzy się z miejscem, w którym rozpoczynamy i kończymy podróże. Warto jednak przypomnieć, w jaki sposób trafiło ono do języka polskiego.

Dziś o dworcu mówimy w kontekście budynku, w którym prowadzona jest obsługa podróżnych, będącym miejscem oczekiwania na pociąg, kupna biletu, uzyskania informacji o rozkładzie jazdy itp. Kilkadziesiąt lat temu funkcjonowały także dworce, na których można była nadać przesyłki towarowe. Dawniej mianem dworca określano m.in. dwór, zamek, pałac. Przyjmuje się, że do języka polskiego słowo dworzec jako określenie miejsca postoju pociągów i budynku obok torów wprowadził pochodzący z Wielkopolski przemysłowiec, dziennikarz, filolog Hipolit Cegielski. Nowobudowane obiekty kolejowe kojarzyły się wówczas z małymi dworami, więc ich nazwę stworzono w nawiązaniu do tego skojarzenia. Początkowo w Wielkopolsce (zabór pruski), a następnie w Galicji (zabór austriacki) rodzimy dworzec zastąpił zapożyczony z języka niemieckiego bahnhof. Z czasem dworcami zaczęto nazywać także znajdujące się w Królestwie Polskim (zabór rosyjski) wokzały.


Zagraniczni kuzyni
gdańskiego dworca

Czy wiesz, że dworzec kolejowy Gdańsk Główny stał się inspiracją dla architektów z innych zakątków świata? Oddany do użytku w 1900 r. obiekt spodobał się tak bardzo, że na południu Japonii powstała jego replika. Wierna kopia dworca stanęła też w alzackim miasteczku Colmar we Francji.

Pomysł zbudowania repliki dworca w Kraju Kwitnącej Wiśni zrodził się… w pociągu. W 1983 r. dyrektor firmy zajmującej się prowadzeniem pałaców ślubów natknął się na artykuł nt. dworca kolejowego w Gdańsku. Biznesmen był tak zachwycony budowlą, że postanowił wybudować jej kopię w swoim kraju. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się w Imari w 1984 r.

Jednak jego pierwsza kopia powstała już w 1908 r., w miejscowości Colmar we Francji. Oba obiekty wyglądają niemal identycznie!

Podobne dworce tego samego projektanta, Alexandra Rüdella, znajdują się m.in. w Krefeld w Niemczech oraz w Luksemburgu.


Nie tylko
dworzec

W ramach realizowanych przez PKP S.A. inwestycji równie istotne jest funkcjonalne i estetyczne zagospodarowanie przestrzeni wokół nich. Na liście kreatywnych rozwiązań znajdą się nie tylko te związane z komfortem pasażerów…

W zakresie przygotowania infrastruktury przydworcowej przeważnie przewidziana jest budowa lub przebudowa parkingu z miejscami dla osób z niepełnosprawnościami, chodników, powstanie placu z ławkami, nasadzenia ozdobnych kwiatów, drzew i krzewów. Np. przy dworcu Wrocław Główny powstała tzw. strefa relaksu dla pasażerów z alejką drzew i ławkami, a przed obiektem powstał plac miejski z fontannami i zielonymi wyspami.

Przy niektórych dworcach są instalowane stacje ładowania pojazdów elektrycznych. Przed obiektami w Gdyni i Gdańsku na pasażerów czekają auta zasilane prądem, które można wynająć. Z kolei rowerzyści w sezonie jesiennym mogą skorzystać z ponad 3200 stojaków, zlokalizowanych przy blisko 300 dworcach, m.in. w Dęblinie i Skierniewicach. Przy niektórych z nich budowane są wiaty z miejscami na rowery i stacjami do ich naprawy.

Unikatowym elementem estetycznym jest natomiast kwietna mozaika przed dworcem w Oświęcimiu. Kompozycja powstała z … ok. 2,5 tys. roślin.